در نمودار مکان – زمان شیب خط مماس برابر سرعت متحرک در لحظهٔ t بیانگر سرعت لحظه ای متحرک است حال اگر شیب عددی مثبت باشد یعنی جهت حرکت متحرک در آن لحظه در راستای مثبت است و اگر منفی باشد یعنی راستای حرکت در جهت منفی است.
بطور مثال شکل روبه رو نمودار مکان زمان متحرکی را نشان می دهد که در امتداد محور x در حرکت است. d1 و d2 خط های مماس بر منحنی را در دو لحظهٔ متفاوت نشان می دهند. در کدام لحظه سرعت متحرک بیشتر است؟
با توجه به شکل، شیب خط d2 بیشتر از شیب خط d1 است. بنابراین سرعت متحرک در لحظهٔ t2 بیشتر از سرعت آن در لحظهٔ t1 است
